विद्यार्थ्यांनी बनले शिक्षक; एक दिवस विद्यार्थ्यांनीच चालवली शाळा! श्री सरस्वती विद्यालय व उच्च माध्यमिक विद्यालय, देउळगांव साकरशा येथे शिक्षक दिन उत्साहात साजरा देउळगांव साकरशा : शिक्षक हा केवळ ज्ञान देणारा नसतो, तर विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला आकार देणारा शिल्पकार असतो. शिक्षकांच्या कार्याची आणि जबाबदारीची जाणीव विद्यार्थ्यांना व्हावी, तसेच अध्यापन, शिस्त, व्यवस्थापन आणि नेतृत्वगुणांचा प्रत्यक्ष अनुभव मिळावा, या उद्देशाने श्री सरस्वती विद्यालय व उच्च माध्यमिक विद्यालय, देउळगांव साकरशा येथे ५ सप्टेंबर रोजी शिक्षक दिन अत्यंत उत्साहपूर्ण आणि आगळ्यावेगळ्या पद्धतीने साजरा करण्यात आला.«“ज्ञानाची ज्योत तेवत ठेवणारा,विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांना दिशा देणारा;शिक्षक असतो जीवनाचा आधार,त्याच्या संस्कारांनी घडतो उद्याचा संसार!”»या अभिनव उपक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे विद्यार्थ्यांनीच एक दिवस शिक्षक बनून संपूर्ण शाळेचे कामकाज सांभाळले. विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांच्या भूमिका स्वीकारत शाळेतील विविध जबाबदाऱ्या पार पाडल्या. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना शिक्षकांचे दैनंदिन कार्य, जबाबदारी, वेळेचे नियोजन, वर्गव्यवस्थापन तसेच शालेय प्रशासनाचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता आला.विद्यार्थ्यांनी सांभाळल्या विविध जबाबदाऱ्या या उपक्रमामध्ये वर्ग १० वीचा विद्यार्थी श्याम अवधुत याने मुख्याध्यापक म्हणून जबाबदारी पार पाडली. सई पाचपवार हिने उपमुख्याध्यापक म्हणून काम पाहिले. आर्यन चव्हाण याने शारीरिक शिक्षकाची भूमिका बजावली, तर आशिष पवार याने शिपाई म्हणून आपली जबाबदारी पार पाडली.विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांची भूमिका केवळ नावापुरती न निभावता प्रत्यक्ष शाळेचे कामकाज समजून घेत जबाबदारीने पार पाडले. त्यामुळे या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांमध्ये नेतृत्वगुण, आत्मविश्वास, शिस्त, वेळेचे नियोजन, संवादकौशल्य आणि जबाबदारीची जाणीव निर्माण होण्यास मोठी मदत झाली.३८ विद्यार्थी बनले ‘एक दिवसाचे शिक्षक’या उपक्रमात तब्बल ३८ विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांची भूमिका पार पाडली. प्रत्येक विद्यार्थी-शिक्षकाने आपल्या वर्गावर १५-१५ मिनिटांची एक तासिका घेतली. अशा प्रकारे एकूण ८ तासिका घेण्यात आल्या. या तासिका वर्ग ५ वी ते १२ वी या वर्गांसाठी घेण्यात आल्या.विद्यार्थी शिक्षकांनी वर्गावर उभे राहून आपल्या विषयाचे अध्यापन करण्याचा अनुभव घेतला. शिक्षक म्हणून वर्गासमोर उभे राहिल्यानंतर विद्यार्थ्यांना शिक्षकांचे काम किती जबाबदारीचे आणि आव्हानात्मक आहे, याची प्रत्यक्ष जाणीव झाली. विद्यार्थ्यांनीही आपल्या सहकाऱ्यांनी घेतलेल्या तासिकांना उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.फळ्यावर उमटले अक्षर,ज्ञानाचा झाला सुंदर सागर;विद्यार्थी झाला जेव्हा शिक्षक, अनुभवातून घडला नवा नेतृत्वपथ!”»दुपारच्या सत्रात छोटेखानी कार्यक्रम दुपारच्या सत्रामध्ये बक्षीस वितरण व मनोगत व्यक्त करण्यासाठी छोटेखानी कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी प्राचार्य गजानन जाधव सर होते. कार्यक्रमाचे प्रमुख अतिथी म्हणून श्याम अवधुत याने भूमिका पार पाडली, तर प्रमुख अतिथी म्हणून सई पाचपवार उपस्थित होती. कार्यक्रमास प्रा. डॉ. मुंढे सर यांची प्रमुख उपस्थिती लाभली.यावेळी शाळेतील चांदोरे सर, धोटे मॅडम, पाचपोर सर, नगरनाईक सर, गाडेकर सर, चवरे सर, दुतोंडे सर, वानखडे सर, चांदणे आर., मेटांगळे मॅडम, रतनदादा तसेच शिक्षक बनलेले ३८ विद्यार्थी उपस्थित होते.विद्यार्थी शिक्षकांनी व्यक्त केला अनुभवशिक्षक दिनाच्या या अभिनव उपक्रमात सहभागी झालेल्या अनेक विद्यार्थी-शिक्षकांनी यावेळी आपले अनुभव व्यक्त केले. शिक्षक म्हणून वर्गावर उभे राहिल्यानंतर आलेला अनुभव, वर्गातील विद्यार्थ्यांना शिकवताना जाणवलेली जबाबदारी, वर्गाचे नियोजन करताना आलेल्या अडचणी आणि शिक्षकांचे दैनंदिन काम किती मेहनतीचे असते, याबाबत विद्यार्थ्यांनी आपले मनोगत व्यक्त केले.या अनुभवातून विद्यार्थ्यांना शिक्षकांविषयी अधिक आदर आणि कृतज्ञतेची भावना निर्माण झाली. ‘शिक्षक होणे म्हणजे केवळ शिकवणे नव्हे, तर प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या भवितव्याची जबाबदारी स्वीकारणे होय,’ हा संदेश या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अनुभवता आला.प्रत्येक विद्यार्थी-शिक्षकाचा गौरवया अभिनव उपक्रमात शिक्षकाची भूमिका पार पाडणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थी-शिक्षकाचे कौतुक करण्यात आले. प्राचार्य गजानन जाधव सर यांच्या हस्ते प्रत्येक विद्यार्थी-शिक्षकाला एक-एक पेन देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला. विद्यार्थ्यांच्या या उपक्रमाचे कौतुक करत त्यांना पुढील वाटचालीसाठी प्रोत्साहन देण्यात आले.तसेच पाचपोर सर यांच्या वतीने सर्वांसाठी चहाचे वाटप करण्यात आले. या उपक्रमामुळे शिक्षक दिनाचा कार्यक्रम अधिक आपुलकीचा आणि आनंददायी झाला.प्राचार्य जाधव सरांचे मोलाचे मार्गदर्शनकार्यक्रमाच्या अध्यक्षीय भाषणातून प्राचार्य गजानन जाधव सर यांनी विद्यार्थ्यांना मोलाचे मार्गदर्शन केले. विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांची भूमिका पार पाडून घेतलेला अनुभव त्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासासाठी महत्त्वाचा असल्याचे त्यांनी सांगितले. शिक्षकांचा आदर, शिस्त, जबाबदारी, मेहनत आणि सातत्य या मूल्यांची जाणीव विद्यार्थ्यांनी आपल्या जीवनात कायम ठेवावी, असा संदेश त्यांनी आपल्या मार्गदर्शनातून दिला.शिक्षक घडवितो राष्ट्र,संस्कारांनी उजळतो प्रत्येक चेहरा;आज विद्यार्थी झाला शिक्षक,उद्या तोच घडवेल देशाचा भविष्यकाळ!”»शिक्षक दिन ठरला विद्यार्थ्यांसाठी अविस्मरणीय शिक्षक दिनाच्या निमित्ताने आयोजित करण्यात आलेला हा ‘एक दिवस विद्यार्थी शिक्षक’ उपक्रम विद्यार्थ्यांसाठी निश्चितच अविस्मरणीय ठरला. शिक्षकांच्या भूमिकेत काम करताना विद्यार्थ्यांना केवळ अध्यापनाचा अनुभव मिळाला नाही, तर शालेय व्यवस्थापन, नेतृत्व, शिस्त, जबाबदारी आणि सहकार्याची भावना यांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता आला.विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी अशा प्रकारचे उपक्रम अत्यंत उपयुक्त ठरतात. या उपक्रमामुळे ‘शिक्षक दिन’ केवळ शुभेच्छा देण्यापुरता मर्यादित न राहता शिक्षकांच्या कार्याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याचा आणि त्यांच्या योगदानाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस ठरला.कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन दुतोंडे सर यांनी, तर आभार प्रदर्शन गाडेकर सर यांनी केले.अशा आगळ्यावेगळ्या आणि शैक्षणिकदृष्ट्या उपयुक्त उपक्रमातून श्री सरस्वती विद्यालय व उच्च माध्यमिक विद्यालय, देउळगांव साकरशा येथील विद्यार्थ्यांच्या अंगी असलेले नेतृत्वगुण आणि सर्जनशीलता पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली.
«“गुरु म्हणजे ज्ञानाचा दीप,
गुरु म्हणजे संस्कारांची शिदोरी;
गुरुंच्या चरणी नतमस्तक होऊन,
उजळू दे विद्यार्थ्यांची जीवनवाट सारी!”»
Post a Comment
0 Comments